Tuesday, May 17, 2005

Ruou

.

Ruợu :)

From http://hanoicorner.com/phpBB/viewtopic.php?t=1199
Cám ơn con rể nhé!

Văn hoá rượu vang

Trong một bộ phim của Juzo Itami ,có cảnh hai ông hành khất lục tung thùng rácmột nhà hàng Pháp ở Tokio và caĩ nhau ỏm tỏi về tính cách một chai Montrace còn sót vài giọt.
Trong tình yêu ,biết uống rượu vang còn hay hơn biết làm thơ bởi để cho tim đập mạnh và mắt long lanh thì thơ phải chịu thua rượu vang nhiều phần .Trong quan hệ làm ăn, một vài kiến thức sơ đẳng về rượu vang có thể được việc hơn là những hiểu biết về kiến trúc phục hưng hay chế độ đinh điền thời Tokugawa.

Chọn và nếm rượu

Nguyên tắc cơ bản khi chọn rượu vang là ăn đồ vùng nào ,miền nào ,xứ nào thì lựa rượu của vùng ,miền ,xứ đó .Ăn thịt đỏ gọi rượu đỏ ,thịt trắng (bê,gà ,cá ) gọi rượu trắng .Tuy vậy, rượu thực ra thường đi với nước sốt hay món chính của bữa ăn .
Ly uống rượu vang phải có chânđể rượu khỏi bị tay người cầm ly hâm nóng ,miêng ly hình hoa tuylip để giữ hương và ly không màu cũng không vẽ vời cẩn khắc để định sắc .Cách nếm rượu vang là cầm ly lên soi màu áo của rượu rồi quay nhẹ một vài vòng để kiểm tra dấu rượu bám vào thành ly bên trong .Sau đó sẽ đưa lên mũi ngửi trước khi ngậm một ngụm.Giữ ngụm này lại trong miệng một vài giây,chiêu qua chiêu lại trước khi nuốt .NHững động tác này ,nếu không là người sành điệu thì chỉ nếm qua quýt rồi gục gặc rằng ngon.Muốn phân biệt được rượu có khối,có hình ,hay rượu mảnh mai,dài trong miệng,có slip hay là chân ngắn phải qua một quá trình dài tích luỹ kinh nghiệm.

Phânloại rượu

Rượu vang thường được phânloại theo các giống nho như Cabernet,Sauvignon, Chardonnay,Gammay,hay Chiraz...nơi trồng và nhà sản xuất.Cứ suy từ nhãn ,càng nhiều chi tiết ở trên thì rượu càng ngon,thí dụ một chai rượu Château Saint pierre (nhà sản xuất) ,1986(năm thu hoạch nho ), Saint Julien (vùng sản xuất ) sẽ xịn hơn một chai rượu chỉ có tên vùng hay tên của giống nho.Một định kiến sai lầm là rượu nho càng cũ thì càng ngon.Năm thì có năm hay,có năm dở,rượu có loại lý tưởng lúc vừa ủ ,có loại cần đến 10 năm mới ngon.Hoa hậu của các loại rượu nho là Champagne.Đây là loại rượu có bọt ,uống lạnh ở 6-9 độ trong ly sáo cao và thon hoặc trong cúp rộng và dẹt ,gọi là Marie Antoinette (tục truyền là được bà hoàng này lancer theo hình ngực của chính bà).Có người uống cay,có người thích uống bọt và dùng ngón tay út để nguậy .Đã là dân chơi thì phải nguậy bằng thứ tăm đặc biệt làm bằng bạc viền vàng ,của nhà kim hoàn Cartier ,giá 150 USD/cái.
----------
Rượu vang được sản xuât bằng cách ủ nho cho lên men tự nhiên ,không qua chưng cất.Theo thần thoại Hy lạp,người bảo trợ cho rượu vang là Bacchus,vị thần này đã dẫn dắt loài người vào cuộc vui bất tận nơi địa đàng .
Chai rượu vang lâu đời nhất là Imperia Tokay ,sản xuất năm 1646.Chai rượu vang đắt nhất là Château Lafite -1797 được bán với giá 131.250 USD.Sành vang nhất là chuyên gia nếm rượu Robert Parker ,người đã thử 200.000 chai vang.Lưỡi của ông được bảo hiểm 1 triệu USD.

(sưu tầm)


Bài viết hay lắm WR à, nhưng hình như người viết là người Nhật thì phải. Truelie chưa được đọc bài này bao giờ. Bổ sung thêm một tí, khi uống rượu vang thì miệng cốc phải đủ lớn để chứa lọt cả mũi, vì vừa uống vừa ngửi mới đúng điệu.
Bàn một tí về chất lượng vang các vùng. Tôi đã từng hỏi khá nhiều người Pháp xem loại rượu vang Pháp nào ngon nhất, và mỗi người trả lời một khác. Ngay cả mấy senior officer của Alcatel và Matra Marconi, những nhân vật rất sành điệu trong tiệc tùng ăn uống cũng ko thống nhất được câu trả lời. Tóm lại là tuỳ thuộc khẩu vị từng người, cho nên ko phải cứ vang Bordeux là ngon. Còn về giá trị trên thị trường thì tuỳ thuộc vào château nào sản xuất. Mấy ông bạn Pháp có nêu tên được một vài château nổi tiếng nhưng tôi nghiệm ra là ở VN ko có cơ hội kiếm được loại rượu ấy nên thôi ko buồn nhớ. Thật ra, ở Pháp rất phổ biến các loại vang rất rẻ, gọi là vin de table, tức là các loại rượu vang uống gần như nước trên các bàn tiệc bình dân, cũng đóng chai cẩn thận nhưng rẻ như bèo. Tôi xem chất lượng mấy chai vang ở VN thì khá giống mấy loại này, thế mới biết dân ta ăn chơi, 1 chai vang 1.5 đô ở Pháp về VN thành ra 10 đô, mà vẫn được quí trọng "vang Booc đô đấy nhé". Trong thị trường vang Việt nam, bạn chỉ cần kiếm được chai Boóc đô năm 95, 12.5%, château gì đấy là có thể vênh váo rồi. Chi tiết thêm thì có thể chú ý đến đáy chai lõm thì giá trị hơn đáy bằng, nút chai có dập tên nhà sản xuất ko vv... Thực ra mấy cái mẹo này là học vẹt lại của các xếp nhà mình, trong lúc trà dư tửu hậu truyền miệng. Các xếp ấy thậm chí còn biết cách nhả khói thuốc vào chai Black rồi đốt cho nó cháy từ từ thành vòng lửa màu xanh trong chai, vui đáo để. Thôi ko đầu độc các đ/c nữa vậy.
Nhân tiện, WR có bài nào về cách uống cognac và whisky ko, post lên đây luôn cho mọi người biết với. Hình như cognac và whisky cũng yêu cầu loại cốc uống rượu đặc biệt thì phải. Mình chỉ biết cognac dùng sau bữa tiệc, khi hút xì gà và uống cafe, cốc thì phải là loại có đế, thắt miệng, thân phình, rót rượu vào phải vừa đủ sao cho khi đặt nghiêng cốc trên bàn, lăn lòng vòng vẫn ko làm đổ rượu ra ngoài. Úi giời, lại lan man nữa rồi, thôi chờ bài của WR vậy.

bổ sung thêm mấy loại vùng rượu nổi tiếng của Pháp nhé.
rượu vang trắng nổi tiếng vin của vùng Bordeaux (như Graves,Chablis , Sauterne...)
rượu vang đỏ ,nồng độ đậm nhẹ nổi tiếng vin vùng Bordeau ,Rhône hay Bourgueil (như St-emilion,St-estèphe,Tavel...)
rượu vang có nồng độ đậm nổi tiếng vin của vùng Bourgogne hay Côte du Rhône(như Chambertin ,Clos-Vougeot....)
Rượu vang có độ cồn nặng thì nổi tiếng là vin của Bordeau như sauterne ,champagne ngọt chẳng hạn.
Nhiệt độ của rượu Nhiệt độ giữ rượu cũng đóng vai trò rất quan trọng khi thưởng thức rượu là ngon hay không.
Rượu vang thì phải được bảo quản ở nhiệt độ thích hợp ,ví như rượu vang trắng hay đỏ tươi vùng Bourgogne ,Côte du Rhin thì được giữ ở nhiệt độ 10-12 độ,.
Rượu vang vùng Alsace các loại rượu có nồng độ nặng của vùng Bordeau thì được giữ ở nhiệt độ là 5 độ.
Champagne thì thường xuyên ở 0 độ
Rượu vang Bordeau thì được uống ngon nhất khi được giữ ở nhiệt độ 18-20 độ .
quan trọng là không được đưa rượu vang đỏ lại gần nguồn nóng.


-Lich su ruou vang: Truoc het, xin nhac lai la ruou vang ko phai la san pham sang tao cua con nguoi. Rat tinh co khi luu tru nho sau khi thu hoac trong thung de hung dich qua chay ra, sau mot thoi gian nguoi ta thu duoc mot loai dich co con, khi uong co vi ngot, cay tao cam giac hung phan.
Cho den tan bay gio, thuc su nguoi ta van chua xac dinh duoc san pham co con dau tien duoc san xuat boi con nguoi la bia hay ruou vang nho. Tuy nhien, theo mot so nghien cuu (bang cach xac dinh C14) nguoi ta da chung minh duoc viec trong nho o dien rong da co mat tren trai dat cach day khoang 7000-5000 nam truoc Cong nguyen. Nhu vay, ruou nho cung co the ra doi trong khoang thoi gian do. Uoc tinh Bia cung co mat vao khoang 5000 nam truoc Cong nguyen (Hy vong se co dip noi ve Bia, cung co nhung tieu chi nhat dinh de thuong thuc bia, chu ko phai chi don gian nhu bay gio dau).
-Nguon goc cua tu "vang"(VIN): thuc ra tu "vang" (Vin) la di tu tu "vigne" (tuc la nho). Vi the, truoc day khi noi den vang, tuc la chi "cac san pham len men, khong qua chung cat di tu dich qua nho nguyen chat(tuc la khong bo sung them bat ky chat gi ke ca duong va axit)".
Viec tuan theo chinh xac dinh nghia nay giup cho viec phan loai ruou vang va danh gia chat luong ruou. Nhung dan dan, hien nay tren the gioi, nguoi ta da chap nhan dung tu "vang" cho tat ca cac san pham len men khong qua chung cat tu dich qua (noi chung). Nghia la co the san xuat vang tu bat ky loai qua gi co kha nang cho dich (tao, dua, dau...) va cung co the la dich qua pha loang hay ngam duong. Con ve ten goi, nhu the se phai bo sung them ten loai qua vao sau chu vang, con khi chi dung tu vang , ta co the hieu do la chi vang nho. Trong phan nay, minh se chuyeu noi den ruou vang chinh thong, tuc la vang san xuat tu nho theo phuong phap cu (tu dich qua nguyen chat).
- Co bao nhieu loai vang?: Cai nay thi minh cung khong biet. Nhung co rat nhieu cach phan loai ruou. Co the phan theo vung dia ly, sau do la theo dac tinh vung trong nho, loai nho, nguoi san xuat (chateau do) va cung co the phan biet theo dac tinh cua san pham (mau sac, do con, do duong, do axit (hay con goi la do chua)...), hoac theo mot tieu chi chung dua theo cac tieu chuan dua ra boi mot hoi dong tham dinh, duoc thong nhat tren mot vung rong lon.
Vi du nhu theo luat dinh cua Chau Au, nguoi ta phan ruou vang thanh hai loai chinh:
* vang ban an (vin de table), la loai co the uong nhieu (nhung ko den muc nhu nuoc la dau) boi do con khong cao, gia khong dat. Loai nay khong co tieu chi nhat dinh trong qua trinh trong nho va san xuat vang. Vi the, chat luong thuoc loai trung binh.
* vang co chat luong phan theo vung xac dinh (vin de pays, Qualit預roduits dans des R駩ons D鴥rmin饳- VQPRD), la loai vang duoc danh gia chat luong tuy theo dac tinh cua vung san xuat. Loai nay la loai co tieng tam, duoc tham dinh theo cac tieu chi de ra. Thuoc loai nay, con co the chia tiep thanh:

. vang chat luong cao co ten goi theo vung (AOVDQS)

. vang chat luong cao co nguon goc duoc kiem soat (AOC)
Nhung loai vang co tieng thuong la thuoc loai VQPRD, boi le trong suot qua trinh san xuat, luon co mot hoi dong cac chuyen gia den kiem tra va danh gia cac yeu to:

. chat luong dat cua vung trong nho

. dieu kien thoi tiet trong suot qua trinh trong

. ham luong cac chat trong nho tai thoi diem thu hoach (do duong, do con, kich thuoc, mau qua, tinh trang qua...)

. qua trinh len men chinh (dieu kien)

. qua trinh tang tru (len men phu)

. dieu kien chiet chai
...
Tu do ho moi quyet dinh cap cong nhan cho loai ruou dem ban ra se thuoc loai gi. Chi can mot yeu to nho thoi trong ca qua trinh cung co the loai vang nam do bi xuong cap, khong duoc mang mac AOC hay VQPRD nua.
Mot thuc te khac nua la, khong phai ruou vang ngon duoc san xuat hang nam. Boi theo tieu chi cua viec san xuat ruou vang ngon, de trong nho cho san xuat, nguoi ta khong duoc phep bon phan de cai tao dat, ma phai de dat tu tro ve trang thai can bang, du dinh duong mot cach tu nhien (khoang 2-3 nam). Vi the, de san xuat loai vang co mac, nguoi ta chi cho mot so vung nao do (co dieu kien dia ly thuan loi) cai quyen duoc san xuat ruou vang co mac.
Doi voi vang ban an, viec san xuat don gian hon rat nhieu. Khong can tuan theo mot tieu chi gi cu the. Ngoai ra, vang ban an cung co the la ket qua cua mot vu nho khong dat yeu cau cho viec san xuat vang co mac.
Ngoai viec phan loai ruou theo cac tieu chi nhu tren, con phan loai theo:

. do con, do duong va do chua: vang kho (gan nhu khong con duong, do con cao, khoang trn 16do), vang ngot (do duong cao, do con thap 8-9 do), vang nua kho (do con 12-14 do)...

. mau sac: vang trang (mau vang nhat sang), vang do, va vang hong

. cach thuc thuong thuc: vang khai vi (co tac dung kich thich an ngon, dung truoc bua an), vang dung trong bua an voi tung mon an thich hop, va vang dung trong dessert (co tac dung kich thich tieu hoa)...
Tat ca nhung cach thuc phan loai ruou vang, cung chinh la cac tieu chi duoc quan tam khi thuong thuc va danh gia mot loai ruou vang.
- Qua trinh san xuat ruou vang: Duoc tinh ngay tu giai doan trong nho (cai nay minh se khong nde cap den cu the vi cung hoi phuc tap).
* Sau do den qua trinh che bien qua de thu duoc dich. Giai doan nay kha quan trong, boi cach thuc che bien doi voi nhung loai vang khac nhau la khac nhau. Vi du: vang trang thi se phai tach ba sau khi ep roi xu ly de tay mau, trong khi vang do lai phai len men ca ba. Truoc day, viec che bien rat thu cong, dieu nay ban co the nhin thay tren phim anh, sau moi vu nho, nguoi ta lam nhung cai be go that to, roi cho phu nu trong lanh dung vao do nhay mua (). Con bay gio da co rat nhieu thiet bi hien dai, cho phep tach hat, cuong mot cach de dang voi so luong lon.
* Tiep do la qua trinh len men, giai doan bien doi duong cua nho thanh con duoi tac dung cua nam men, va tieu hao bot axit cua qua. Dieu quan trong cua giai doan nay la nhiet do len men, dieu kien thong thoang, kha nang tranh nhiem tap, va tat nhien loai nam men su dung cung gop phan vao viec quyet dinh chat luong cam quan cua ruou vang sau nay.
* Sau len men chinh, nguoi ta thu duoc hon hop ruou va nam men. Hon hop nay duoc dem di loc. Ruou trong thu duoc se dem di tang tru (hay con goi la qua trinh len men phu). Qua trinh tang tru con la qua trinh hoan thien chat luong ruou (lang can not nhung phan tu gay duc ruou, lam tang them chat thom, lam giam do chua, va len men not luong duong con du thua de tang do con...), duoc tien hanh trong mot khoang thoi gian nhat dinh, o nhiet do nhat dinh tuy theo loai ruou dinh san xuat. Nhung thoi gian toi thieu cung phai la 1 nam, va nhiet do phai duoi 15 do. Thuong thi trong qua trinh nay phai tranh anh sang va khong khi (de tranh qua trinh oxyhoa lam bien doi mau va do trong cua ruou). Ruou duoc tang tru trong thung go soi nham chiet tach tanin de ket tua cac chat gay duc va gay dang (tu vo nho), dong thoi tao them chat mau va chat thom cho vang. Nhung dieu kien do dam bao cho viec hinh cac chat thom o dang lien ket (ton tai lau duoc trong ruou chu khong phai o dang be mat), tao duoc hau vi (do em cua ruou). Sau qua trinh nay, chat luong ruou vang thay doi han ve mau sac, do trong, mui thom...
* Cuoi cung, ruou duoc dem loc lan cuoi va chiet chat, dong nut, dan mac. Cac tieu chi ve chai, nut va cach trinh bay nhan mac cung duoc dua ra mot cach cu the va cac nha san xuat deu phai tuan theo.
* Tu luc dua ra thi truong den luc tieu thu (uong), ruou vang van phai duoc bao quan trong dieu kien nhiet do thap va tranh anh sang, tranh bi dao lon nham dam bao duoc cac tinh chat cam quan.
- Cach thuong thuc ruou vang:
* Thoi diem: Ly tuong nhat la truoc bua an trua va truoc bua toi. O thoi diem do, cac giac quan de bi kich thich va nhay cam nhat. Con neu dung vang theo tinh chat dung kem voi thuc an, thi tat nhien ban co the uong bat cu luc nao, chi can tuan theo cac chi dan ve mon an tuong ung la duoc.
* Khong gian: Co ca mot nghe thuat ve cach bai tri ban an, nhung lam ban ve van de nay thi hoi mat nhieu thoi gian. Nhung day khong phai la dac diem rieng chi doi voi cach thuong thuc ruou vang, ma con doi voi nghe thuat am thuc noi chung, vi thi giac co vai tro chu dao trong viec nam bat nhung thong tin dau tien ve doi tuong ma minh sap su dung.
Tuy nhien, de thuong thuc ruou vang duoc dam bao, can co mot phong du rong, thoang, nhiet do trung binh va co anh sang tot.
* Cac giac quan dung den khi thuong thuc ruou vang: Co 4 giac quan tham gia vao viec danh gia mot loai ruou:

. truoc het do la khuu giac (boi le van co nhung nguoi mu danh gia ruou rat gioi). Do chinh la khi nguoi ta cam ly va xoay nhe nhang de mui thom cua vang thoat ra nhe nhang nhung khong xoc. Doi voi vang chat luong binh thuong, khong can xoay hay lac, mui thom van thoat ra nhung rat nhanh bay het. Ruou vang ngon khong duoc thoar ra mui con nhieu.

. thi giac chiem vai tro thu 2, sau khi ngui mui, nguoi thuong thuc se cam nghieng ly ruou, soi len anh sang de danh gia mau, do trong, do sang (tieu chi nay rat quan trong, no lien quan toi do duc cua ruou, kha nang loc va loai bo cac tap chat cua vang trong qua trinh tang tru) va ca kha nang thoat bot (tat nhien, co the co bot thoat ra, nhung khong nhieu nhu bia, nen phai chu y quan sat, vang tot la vang khong co bot thoat ra).

. tiep den la thinh giac, cai nay thuoc ve mat hoi tinh te, boi khi rot ruou, va de ly ruou tren ban, nguoi nhay cam co the nghe thay tieng bot khi thoat ra

. cuoi cung nguoi thuong thuc se dung den vi giac de cam nhan ve ca mui va vi co mat trong vang (do cay, do ngot, do chua... va ca cac vi la (neu co)). Luoi la mot bo phan kha nhay cam, o nhung vi tri va vung khac nhau tren luoi, se co tac dung cam nhan nhung vi khac nhau.
Vi du nhu dau luoi de cam nhan vi ngot, vung xung quanh ria luoi de cam nhan vi man va chua, o cuoi luoi la de cam nhan vi dang.
Vi the, khi uong mot ngum nho ruou, nguoi ta khong nuot ngay, ma tu tu nuot de co the cam nhan duoc het tat ca nhung vi co mat trong san pham. Mieng khong nen mo khi nuot ruou. Doi voi loai vang ngon, sau khi uong, hau vi se rat tot. Ruou mang lai cam giac cay em ai, chu khong nong co va xoc. Dieu nay phu thuoc rat nhieu vao qua trinh tang tru (thoi gian, nhiet do)

Thong thuong, nguoi ta rot ra khoang 1/2 ly ruou. Truoc do, ruou co the duoc mo san (vai gio, vi co loai ruou do dieu kien tang tru lau trong dieu kien thieu khong khi nen can co thoi gian can bang truoc khi uong) hoac mo truoc khi dung. Doi loai vang "gia" (co tuoi cao), cam giac sau khi uong se la mat nhe nhang, nhung rat dam da, co vi ngot o cuong hong (nhung khong phai theo kieu ngot cua duong, ma la ngot cua con) cho du do con cao nhung se khong bao gio cam thay bi nong co. Cam giac do lam nguoi dung se thay co kha nang uong duoc nhieu va thay hung phan. Trong khi ruou vang non, co the lam nguoi uong thay bi kich thich, nong co va mat ngay tu nhung hum dau tien.
- Ly dung trong thuong thuc ruou vang: Moi loai vang khac nhau se co loai ly rieng. Vi du:
* vang Bordeaux: thuong dung loai ly lon nhat, co hinh oval, chan do cao va manh.
* vang Bourgognes: dung loai ly co than rong, the tich lon, chan do manh nhung thap hon so voi ly dung cho vang Bordeaux. Loai ly nay kha dep.
* vang vung Loires: dung ly tron, kich thuong nho vua phai.
* vang vung Alsace: la ly tron, chan do xoan va cao. Loai nay thuong co chan de cham khac va co mau sac.
* doi voi vang bot (Champagne): loai ly dung thich hop la hinh ong dai, hoac hinh hoa tulip dai.

Ben canh ly, con rat nhieu dung cu ho tro khac de tang muc do tinh te khi thuong thuc 1 loai ruou vang. Vi muc do cau ky nhu the, nen khac voi bia (do uong cua tang lop binh dan), vang luon duoc coi la san pham phuc vu tang lop quy toc.
- Hinh thuc chai ruou vang co quyet dinh chat luong?: Xin noi la co ban la khong. Tuy nhien, dieu nay cung rat de hieu neu noi chai cang cau ky thi cang ngon la dung. Boi le, gia thanh chai ruou se quyet dinh muc do cau ky do. Thuong nhung loai ruou ngon noi tieng, voi gia thanh cao cung se co hinh thuc cau ky hon. Co nhung Chateaux va hang noi tieng se thiet ke rieng mot loai chai, tren do cham noi ten hang va hinh chum nho de khang dinh su doc quyen san pham va tham chi ca ngay san xuat (tuc lan ngay dong chai de xuat xuong). Viec co ca ngay san xuat cu the tren chai co muc dich khang dinh la hang khong bao gio dung lai chai. Ngoai van de kinh te du da, con la do mot ly do khac do la an toan san xuat. Boi le, trong qua trinh chiet chat va dong nut lie, phai dung den ap suat, viec nay lam anh huong toi do ben cua chai. Vi the, neu dung lai chai se co the gay ra mot so su co nguy hiem(no chai, vo chai...).
- Nut chai co vai tro the nao doi voi chat luong ruou?: Nut chai cung la mot phan rat tinh te cua ruou vang. Thuong duoc lam bang lie, de co do dan hoi, du kin khong cho khong khi lot vao va nhiem tap cac thu khac, nhung cung du mem de co the rut ra de dang khi mo chai. Thuong nut chai truoc khi dung cung phai trai qua mot so giai doan che bien de tranh gay hong ruou trong qua trinh tang tru. Doi voi nhieu loai vang, nguoi ta cung in hinh chum nho va ten hang len tren nut chai.
- Benh cua vang: Thuc ra vang cung de bi nhiem benh lam. Benh tuc la kha nang lam hong ruou. Nhung de dang va de hieu nhat la benh nhiem vi khuan axetic, lam vang bien thanh dam. Vi the, o Chau Au, nguoi ta hay an dam co mau do, la dam duoc che bien tu vang hong do. (O Vn dam duoc san xuat tu gao, nen mau vang trang).
- Mot viec nua, khi thuong thuc ruou vang, nguoi ta thuong dung kem voi phomat. Moi loai vang lai phu hop voi 1 loai phomat. Hien tai, moi ngay, o Phap, nguoi ta san xuat 300-400 loai phomat, trong do noi tieng la Cammebert, Roquer fort (mui rat thoi), Compt鮮.chu nguoi ta khong dung den loai Bo cuoi (La vache qui riz) nhu o nha minh dau.
- Nhung gi o tren la nhung hieu biet nho be cua minh ve ruou vang. Con bay gio thi la mot so y kien ca nhan cua minh:
* Binh thuong, khi mua mot loai ruou vang, ban co the sanh gia bang mat thuong cac dac diem ve hinh thuc qua dang chai, nhan mac va ca do trong nua. Khi kiem tra do trong bang mat thuong, ban doc nguoc chai, soi ve phia anh sang, se thay co rat nhieu bot tam di len, nhung neu co bot hoac nhung hat nho nhu bui di xuong (phia co chai), do chinh la can vang do. Thuong thi vang ngon phai khong co can.
* Chat luong co phu thuoc vao gia ca? Cai nay thi chac chan roi. Vi de lam mot loai vang ngon dau co de dang. Va hien nhien la voi muc song cua nguoi Viet Nam thi de duoc thuong thuc mot loai ruou vang thuc thu co mac thi la dieu hoi kho khan. Tuy nhien, doi voi nhung loai vang ban an, hay vang co mac AOC, gia ca cung khong den noi qua cao va chat luong thi cung co the goi la duoc roi.
* Chat luong co phu thuoc thoi gian va nhiet do bao quan?Cai nay thi cung hien nhien dung luon. Minh co the khang dinh thoi gian cang dai thi chat luong vang cang tang cao. Dieu nay chi khong dung khi sau thoi gian tang tru, chat luong giam khong phai la do van de thoi gian ma la do cac dieu kien bao quan khac khong duoc dam bao (vi du nhu chai bi ho, nhiet do cao, nhiem tap...). Neu cac dieu kien khac dam bao thi thoi gian chinh la dieu kien de hoan thien mot loai vang. Ve nhiet do, thi khong phai cang thap cang tot, ma thong thuong co mot khoang nhat dinh, thuong la 4-15 do, dieu quan trong phai thoang mat, on dinh, tranh hien tuong lam vang bi dao tron. O nhiet do thap, vang moi em , o nhiet do cao, cac chat thom trong vang se bay hoi theo con het.
* Tinh hinh ruou vang o Viet Nam?

. Truoc het xin noi ve ruou vang co nguon goc nuoc ngoai o VN, dung la nhu cac ban thay, o Vn minh khong co ruou vang ngon dau. Dieu dau tien la vi ly do kinh te. Gia cua vang ngon thi cao, hon nua, ngay ca o ben Tay, binh thuong dan cung chi dung loai vang ban an thoi, vi ho dung hang ngay ma (loai vai USD/chai). Tuy nhien, chat luong hay chinh xac ra cai cam nhan cua moi nguoi la khac nhau nen cung voi cai gia do, co the loai nay doi voi nguoi nay ngon, nhung doi voi nguoi khac thi khong hop, do la do gout cua tung nguoi. Nhung voi cai gia do, biet cach chon noi san xuat thi chat luong cung duoc lam. Ngoai ra, con mot ly do giai thich tai sao Vn khong co ruou vang nhap khau ngon, do la do dieu kien bao quan qua do. Binh thuong, chai ruou vang ngay ca khi duoc dem di tieu thu cung van phai tranh anh sang va de o nhiet do thap. Con o nha minh thi dem bay ngay ra ngoai cua hang, vua nong vua sang thi du co la ruou vang ngon may thi chi sau vai thang cung cho thanh vang hong thoi.
O VN, cho toi gio, da so moi nguoi chi biet toi Bordeaux, nhung phai noi that la Bordeaux la mac xoang o ben Phap. Nguoi ta chuong ruou san xuat tai Bourgogne, Roussillon hay Alsace hon. Du cung chi la vang ban an cugn loai nhung cam giac khi uong van ngon hon.

Ngoai ra, cac ban co nhac den Champagne. Thuc ra Champagne duoc coi la vang bot, nhung nguoi ta co the xep no rieng thanh mot loai ruou boi dieu kien san xuat co hoi khac mot chut. Do la trong qua trinh tang tru, nguoi ta van de lai 1 it nam men, cho ruou vao chai, dat nghieng tren gia, bao quan o nhiet do thap trong khoang 2 nam nham len men tao CO2. Truoc khi dem ban, nguoi ta thay nut that nhanh (de loai bo can tren nut). Loai nay thuong co gaz (la do CO2 sinh ra trong qua trinh do). Nhung de don gian, hien nay khi luong CO2 sinh ra khong dat yeu cau, nguoi ta co the tien hanh nap CO2 "cuong buc" mot cach nhan tao. Nhung loai vang nay co gaz khong ben va cung chi hay ap dung o nhung nuoc nhu VN thoi. )

. Con noi ve viec san xuat ruou vang o VN: cung kha phat trien nhung chu yeu tieu thu o vung nong thon boi van de chat luong chua cao va gia thanh cung vua phai. Thuc ra chua co quy trinh san xuat nao dat yeu cau ky thuat va cong nghe nhu cua nuoc ngoai. Hau het la vang san xuat tu nguon dich qua khac nhau (tao meo, man, dau...) nen chat luong khong thuc su dam bao cho mot loai vang tinh te. Truoc day vai nam, co 1 cong ty cua Phap dau tu vao san xuat, nhung sau do khong ton tai duoc vi gia thanh san pham hoi cao (khoang 50000 VND). Con hien tai, co hai cong ty lon co san pham thuoc loai "duoc", la Vang Da lat va Vang Bien Hoa. Nhung neu la nguoi da tung uong vang nuoc ngoai va thich gout cua vang nuoc ngoai thi minh cung khuyen la khong can thu hai loai nay, vi do ngot con cao, do con van hoi soc, va mui thom khong duoc tu nhien lam. Tuy nhien, mot tin hieu dang mung la Vang Da lat cung da tim duoc doi tac nuoc ngoai de xuat khau san pham trong thoi gian toi.
O VN, chi co Ninh Thuan duoc danh gia la vung trong nho tiem nang dung cho san xuat vang. Nhung cac nha san xuat VN thi don gian va nang dong hon nhieu, thuong thi nguoi ta van ra cho thu mua so luong lon qua ma cung khong can ban khoan ve nguon goc va chat luong (do duong, do axit...) roi sau do dem ve che bien voi cac loai qua khac (de giam gia thanh ay ma).
- Con ve Cognac va Wishky, do la loai khac, nguoi ta khong xep vao vang boi cach che bien khac nhau (co qua qua trinh chung cat). Minh hy vong se co dieu kien som co bai ve hai sanpham do. Ngoai ra, cung xin noi them la Sake(neu cac ban quan tam, minh cung da co bai noi ve Sake roi, se som post len), cung duoc coi la ruou vang, boi no khong qua qua trinh chung cat, nhung nguyen lieu san xuat la gao. O Vn, cung co mot so noi san xuat vang gao, nhung khong phai la sake (mui khac nhau). Ngoai ra, viec hoi ve ruou vang ma moi nguoi tra loi khac nhau la binh thuong thoi boi no la mot nghe thuat, kha phuc tap, khong phai de dang de hieu biet het.
Hy vong la cac ban khong bi nham chan khi doc bai viet qua dai nay. Mong se co dip trao doi them mot so hieu biet ve cac san pham co con nay trong thoi gian toi, )

Cocktail:
- La loai do uong rat pho bien trong cac quan bar, va cung la loai do uong rat da dang, boi no la hon hop cua nhieu thu khac nhau .
- Nguon goc cua tu "cocktail" : Co rat nhieu cach giai thich cho nguon goc cua tu nay, nhung van chua co gi that ro rang, duoi day la mot so vi du:
. "cock your tail" trong tieng My co nghia la "Chuc vui ve va hanh phuc"
. mot cau chuyen khac ke rang, trong thoi gian khang chien trong chien tranh gianh doc lap o My, co 1 ong chu quan rat hay an trom ga cua mot trang trai nguoi Anh gan do de nuoi quan Washington. Sau do, nguoi ta lay long ga de trang tri cho coc. Khi co nhung khach nguoi Phap , ho thuong chuc nhau bang cau: "Vive le cocktail" (Duoi ga muon nam)
. mot cach giai thich khac do la: co 1 phong tuc cat duoi ngua lai tu nhung giong thuan chung khac nhau. Loai ngua lai do, duoc goi la ngua "cocktailed" tuc la loai ngua lai ko thuan chung, vi the loai do uong hon hop cung duoc goi la cocktail.
Nghe noi la con nhieu cach giai thich khac, nhung minh cung chi biet den the thoi, neu ai biet thi ke cho moi nguoi cung nghe nhe.
- Phan loai:
Co hai loai chinh, do la:
. Before dinner: la loai cocktail "kho^" (chua it duong hoac ko), dung trong khai vi. VD: Martini
. After dinner: la do uong nhe, bao gom: siro, ruou cao do (do con cao, hay goi la liquor) co do ngot, creme ... nham kich thich tieu hoa.
* Gin:
- La tu xuat phat tu Ha Lan. Co the dung tu "Gin" de chi nhieu truong hop khac nhau, va day cung la thanh phan co ban cua nhieu loai cocktail noi tieng nhu: Tom Collins, Martini hay cocktail Singapore Sling.
- Nhung nguoi nghien "gin" duoc coi la nhung tay bom nhau co hang, ko bao gio dung loai ruou nhe ca.
- Nguon goc: Duoc phat hien vao TK 17 boi 1 duoc si nguoi Ha Lan khi pha che hon hop con voi qua bach xu (ko hieu la qua gi nua) de lam mot don thuoc chua cho nguoi bi than. Hon hop nay ko co tac dung chua benh, nhung lai rat duoc ua thich boi hieu qua gay te, lam giam dau.
Khi William 3 len ngoi hoang de Anh nam 1689, ruou Gin tro thanh pho bien boi vi nhung ly do ca nhan cua nha vua thu ghet nguoi Phap, da tang thue doi voi nhung loai vang Phap va brandy. Tu do, Gin duoc san xuat tai Anh cho den tan bay gio.
* Brandy:
- duoc coi la cach goi ruou vang (Vin) theo tieng ANh. Nhung thuc chat, san xuat Brandy con them mot cong doan nua la dung ruou vang, hoac con thuc pham (nhu liquor) de ngam chiet chat thom tu qua tuoi. Brandy cung la ruou ko qua chung cat nen comui thom rat tu nhien va de chiu, nhung thuong do con cao hon ruou vang.
* Martini:
- thuc chat la ten cua mot cong ty Y san xuat ruou vang Vermouth. Loai nay phu thuoc vao loai Gin su dung khi pha che. Duoc dung trong khai vi theo kieu co dien. Loai nay se duoc nhac den o phan noi ve ruou Vermouth (duoi day).
* Rhum:
- Nguon goc: Christophe Colomb la nguoi da mang cay mia tu quan dao phia Dong An ve Chau Au. Doi voi linh Tay Ban Nha, rhum la cach tot nhat de co the "bao quan" duoc mia, vi sau khi che bien, co the giu duoc san pham trong thoi gian dai.
Nguoi ta cung khong hieu ro nguon goc cua tu "rhum". Co the la xuat phat tu tieng latin "saccharum" (nghia la "duong") nhung do cung chi la 1 gia thiet. Cung co the no sinh ra do cac linh thuy nguoi Anh. Boi o ANh, nguoi ta con dung tu "rhum" de chi 1 nguoi dan ong "hoi lieu linh, khoac loac" (VD: a rum lad). Cung co the la do "rhum " la tu viet tat cua "rumbuillon" duoc dung trong ngon ngu cua thuy thuy Anh chi su on ao huyen nao sau moi cuoc che chen.
- Cach san xuat: Mia duoc ep lay nuoc, Nuoc thu duoc se duoc dun nong, tay trang, va rot vao 1 thiet bi quay tron rat nhanh. Khi duong ket tinh lai, nguoi la phan tach, lay phan duoc goi la "ri duong". Ri duong duoc dun nong tiep, nguoi ta tiep tuc thu duoc duong o nong do thap hon. Phan con lai se duoc tron lan voi nam men va nuoc de len men. Tien hanh len men trong thoi gian dai de len men kiet roi chung cat hon hop se thu duoc ruou "rhum".
- Phan loai: Co 4 loai rhum chinh: light, medium, full-bodied va co bo sung huong thom.
. Anejo rhum la loai rhum co mau nau vang va vi nhe. Mau nau cua rhum la do viec bo sung duong caramel (thu duoc nho dun duong chay nhu lam nuoc hang o nha minh vay) vao giai dona cuoi cua qua trinh san xuat.
. rhum vang thu duoc la nho qua trinh tang tru lau dai trong thung phuy go soi. Vi the ruou co mau vang va vi cua go.
. rhum trang duoc bao quan lau nhat, truoc khi dung co the duoc rot vao thung thep ko bi oxyhoa.
* Vodka:
- La loai ruou rat de nhan biet , boi no ko mau (trong suot), ko co huong thom va cung ko co vi (co le giong "cuoc lui" nha minh)
- Nguon goc: Vodka la tu xuat phat tu tieng Nga, "voda" co nghia la nuoc. Tu "vodka" xuat hien lan dau trong van hoc Nga la cuoi the ky 12, thoi do nguoi ta goi tat ca cac loai ruou la vodka. Con loai Vodka ngay nay ma ta biet den duoc san cuat lan dau tien vao TK 14.
Tai My va cac nuoc Chau Au, vodka xuat hien vao nhung nam 30 cua TK 20, khi gia dinh Smirnoff di tan sang My mang theo cong thuc va xay dung mot xuong cat con. Dau chien tranh TG thu 2, viec san xuat vodka bi cam boi Nga hoang, sau do, khi san xuat duoc cong nhan hop phap tro lai thi Nha nuoc nam quyen quan ly tat ca cac nha may cong nghiep.
- San xuat: duoc san xuat mot cach khac nhau o nhung nha may va quoc gia khac nhau.
VD: . o ThoNhi Ky, nguoi ta dung cu cai duong lam nguyen lieu
. o ANh, nguoi ta dung ri duong lam nguyen lieu
Nhung phan lon Vodka duoc len men tu khoai tay, ngo hay lua mach den. Sau do, duoc chung cat nhieu lan voi con de thu duoc san pham co do con cao, roi dem loc qua than go hoac than hoat tinh va cat min.
*Vermouth:
- la mot loai ruou vang noi tieng boi huong thom de chiu va tu nhien. Do la loai vang duoc bo sung huong thom tu thuc vat, nhung mot loai vang co huong thom chua chac da duoc goi la Vermouth.
- Nguon goc:
. Duoc san xuat lan dau tien o Y vao cuoi TK 18 tu vang trang va cay co, nguoi ta thu duoc vang ngot co huong thom.
. Den dau TK 19, o Phap, nguoi ta san xuat 1 so loai ruou vang kho thom(ko co duong) (it ngot). Vi the, tu do, nguoi ta coi ruou Vermouth ngot kho la cua Y va ruou Vermouth kho la cua Phap, mac du ca 2 nuoc deu san xuat nhieu loai Vermouth khac nhau.
- Ruou Vermouth kho ngon hao hang la loai duoc bo sung them dich duong tu nho ngung len men (dich nho ep duoc len men de tao con, nhung chua ket thuc qua trinh) vao vang trang da qua thoi gian tang tru.
Sau do, nguoi ta bo sung them cay co, re, hoa, huong lieu, vo qua va cac thanh phan khac. Moi nha may deu co bi quyet rieng va coi do la kho bau.
Loai "vang" nay sau do duoc tron lan voi vang chinh thongva cung co the them brandy vao. Nguoi ta do day hon hop nay vao cac thung roi lam lanh cho toi khi nhua duong ket tinh. Luc do ruou Vermouth duoc loc va dong chai.
Ruou Vermouth ngot cung co the duoc san xuat tu vang trang, thuong la vang trang ngot. Nguoi ta them vao do cac chat mau nhu caramel, duong (nhu chinin)...
Mot trong nhung loai Vermouth noi tieng nhat o Phap la ruou Martini. Co rat nhieu loai Martini khac nhau: trang (M. bianco), do (M. rosso) va kho (M. extra dry).
* Whisky:
- Nguon goc: tu "Whisky" la di tu tu "galicien wisgebaugh" nghia la "nuoc cua cuoc song". Khi phat am nhanh tu "wisgebaugh" trong tieng Anh se hoi giong nhu WIS-GER-BAW, roi nguoi ra rut ngan lai va lam Anh hoa thanh Whisky.
- Phan loai: nguyen lieu la lua my. Loai va luong lua my su dung phu thuoc vao qua trinh lam chin ruou va tuy theo kieu gout cua tung loai ruou.
Co rat nhieu loai Whisky: Wheat, Sour Mash, Tennesse, Rye, Com, Malt, Rye Malt va Bourbon. Tat ca nhung loai do duoc xep thanh 3 loai chinh sau: Straight, Blended hay Light.
- San xuat: Tat ca cac loai Whisky deu duoc san xuat theo cung 1 day chuyen co ban doi voi qua trinh chung cat.
Lua my duoc xay thanh "Grist". Nguoi ta them vao do nuoc va hon hop duoc nay de chiet tach tinh bot, ngoai ra con co malt bo sung de xuc tac qua trinh chuyen tinh bot thanh duong. "Grist" sau do duoc loc va dich long con lai (goi la "dich hem") duoc tron voi nam men roi len men. Sau do ta thu duoc dung dich co con ma thuong goi la bia. (Nhugn cong doan ke tren la giong het trong san xuat bia). Loai bia nay duoc chung cat thanh Por Still hay Continous Still (thuong duoc goi la Coffey Still, Patent Still hay Double-Column Still) de san xuat Whisky. Whisky sau do duoc pha loang voi nuoc de dat nong do 100do Proof (tuong duong voi 50 do con theo the tich) va duoc lam "chin" (tang tru) trong cac loai thung khac nhau tuy theo loai Whisky can san xuat.
- Cach thuong thuc:
Whisky cung giong nhu ruou vang, khi thuong thuc, can tat ca cac giac quan. Co rat nhieu mui, vi, va mau sac khac nhau. Tuy vay, can chu y mot dieu la ruou Whisky dong chai truc tiep tu thung se co do con rat cao (co the dat 63%), vi the, neu ban uong truc tiep, ngui truc tiep mot cach that manh, se rat co hai cho khuu giac va co hong. Vi the, khi uong Whisky, nguoi ta co the pha them voi 1 it nuoc. Nhung luong nuoc pha vao cung phai rat chu y, neu khong se lam hong ruou. Doi voi Whisky, khuu giac co vai tro quan trong hon ca, tuy no ko danh gia duoc vi, nhung no co the cho ta biet duoc tat ca thong tin ve loai ruou khi ngui.
Khi thuong thuc nhieu loai Whisky, ban nen co thoi gian nghi ngat quang de co the lay lai can bang truoc khi bat dau mot loai ruou moi.
* Cognac:
- duoc san cuat vao dau Tk 17 bang cach chung cat ruou vang trang Charentes.
- Diem dac biet la yeu cau dac biet ve khi hau va dat dai (gan bien) doi voi viec trong nho nen Cognac co nhung dac diem ngoai le, va tro thanh 1 loai ruou noi tieng.
- Cognac co chat luong phu thuoc ruou vang nguyen lieu, cugn nhu phu thuoc vao dieu kien dac biet cua qua trinh che bien. Co 2 qua trinh chung cat duoc tien hanh. Sau do ruou cung duoc tang tru trong thung phuy go soi cua Limousin hay Troncais trong nhieu nam. Loai tinh dau co mat trong go gan lien voi cac huong vi cua Cognac va tao ra mau dac biet cho san pham. Ngoai ra thung go con co tac dung tien hanh qua trinh oxyhoa that cham thong qua cac lo xop o thanh thung, vi the nguoi ta con nhac den "qua trinh ho hap cua Cognac" trong giai doan tang tru.
- Cach thuong thuc Cognac:
Uong Cognac can co thoi gian va su kien nhan. De uong, nguoi ta giu Cognac o nhiet do thuong. Truoc khi uong, nguoi ta se nang coc (trong vai phut) de cam nhan huong thom cua hoa, cua go, cua qua... co mat trong ruou. Sau 3-4 lan nhu the nguoi ta phai phan biet duoc su bien doi huong thom va mui vi. Den luc do, nguoi ta moi bat dau thich thu. Tiep do, uong 1 ngum nho de trong mieng cam nhan duoc. Sau do, moi uong tiep 1 ngum du lon de thuong thuc huong vi. Ngay lap tuc, ban se cam nhan duoc vi cua Cognac la ben hay nhanh mat. Luc do, dong thoi ban cung se cam nhan duoc nhung vi co mat trong ruou.
Loai ruou ngon la loai ruou ma ban thay thich. Ko the noi loai nao la loai ngon nhat, nguoi danh gia se la nguoi quyet dinh.
De giu chat luong, luon giu chai Cognac o tu the thang dung, trong dieu kien tranh anh sang va nhiet do phong.
Cung can chu y, do con cua Cognac luon lon hon 40%, vi the, cung ko nen lam dung.

* Cac loai coc dung de uong ruou:
- Coc hinh non, co chan do cao: dung de uong cocktail va Martini
- coc dai, co chan cao: de uong Champagne
- coc hinh tru, ko co chan de: de uong Whisky
- coc hinh oval, co chan: de uong vang

Sake là đồ uống cổ truyền của người Nhật bản, không màu (hay hơi vàng), trong và độ cồn trung bình là 15độ (vang trung bình la 12độ). Đây là sản phẩm chiếm lượng tiêu thụ 15% đồ uống mỗi năm ở Nhật. Cứ 2 tháng, riêng ở Tokyo, người ta tiêu thụ hết 20.000kl (kilolit, có lẽ dùng đơn vị này để tính lượng sản phẩm /nguyên liệu), đó cũng là lượng rượu xuất khẩu hàng năm.
* Nói đến quá trình sản xuất Sake, người ta có thể tóm tắt bằng 5 khái niệm: đồ uống lên men, gạo và nước, Ginzyoo-syu, Toozi, va Kuramoto.
1) Đồ uống có cồn:
Thường người ta phân biệt thành 2 loại đồ uống có cồn, đó là: đồ uống lên men và đồ uống chưng cất. Bia, vang, và sake là đồ uống lên men. Whisky, rượu cao độ... là đồ uống chưng cất.
Rượu sake, cũng giống như bia và vang được lên men nhờ quá trình lên men rượu: dưới tác dụng của nấm men, đường của ngũ cốc được chuyển thành rượu.
Quá trình sản xuất rượu sake có vẻ hơi giống quá trình sản xuất bia, bởi nấm men đều sủ dụng đường từ tinh bột để lên men.
2) Gạo va nước:
Nguyên liệu chính là nước và gạo. Để có chất lượng rượu cao, ngày nay người ta thường dùng nước ngầm. Gạo cũng phải là loại có chất lượng tốt. Những vùng nổi tiếng về sake cũng là những vùng có tiềm năng về sản xuất gạo và nguồn nước tốt.
Gạo dùng trong sản xuất sake là rất khác với gạo ăn bình thường. Bởi lẽ, để sản xuất sake, cần loại gạo có hàm lượng tinh bột tập trung ở trung tâm hạt, vì thế hạt gạo trắng và không trong như gạo ăn. Không thể dùng gạo ăn hàng ngày để sản xuất sake.

Còn nước trước khi dùng cho sản xuất, phải được lọc để loại bỏ hết cặn sắt và mangan.
3) Ginzyoo-syu, sự đa dạng của sake:
Trước đây, giới trẻ ít quan tâm tới sake. Nhưng ngày nay, sake lại trở thành đồ uống quen thuộc đối với tầng lớp thanh niên Nhật. Đó là nhờ sự đa dạng của sake Ginzyoo-syu (xin được viết tắt cho nhanh = G.) trên thị trường G. là loại sake có mùi thơm ngọt và vị dịu, dễ chịu. Được tập trung sản xuất cách đây khoảng 1 thế kỷ và chỉ dành để tham gia các cuộc thi về chất lượng giữa các hãng sản xuất. Nhưng dần dần G. trở nên phổ biến và được thị trường ưa chuộng. Đây cũng là loại sake được xuất khẩu nhiều nhất.
4) Toozi, người điều hành sản xuất:
Toozi, là từ dùng để chỉ người điều hành sản xuất. Mùa hè, người này làm việc ở nông trại nói chung, nhưng đến mùa đông, anh ta phải ở hẳn trong xưởng nấu (cách ly với gia đình) để làm sake. Việc sản xuất sẽ hoàn toàn do anh ta chỉ đạo.
Hiện tại , có khoảng 8000 Toozi ở Nhật. Mỗi người có một đội thợ riêng và công thức riêng, chính vì thế có rất nhiều loại sake.
5) Kuramoto,người hay xưởng sản xuất sake:
Khái niệm này dùng để chỉ người chủ và cả xưởng sản xuất sake. Có khoảng 2000 xưởng ở Nhật. Một số là rất lớn, có khả năng sản xuất sake ở mức độ công nghiệp. Nhưng phần lớn chỉ ở quy mô nhỏ, với năng suất nhỏ hơn 20kl /tháng.

Để hoạt động được, mỗi K. cũng phải xin giấy phép của Nhà nước. Thường thì không được phép sản xuất cũng như bán rượu sake nếu không có giấy phép này. Nguồn gốc của K. là rất lâu đời, và cũng là truyền thống (có thể tới hàng thế kỷ). Nhưng có rất nhiều lý do khiến số lượng K. bị giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, người Nhật coi sake thuộc về truyền thống văn hoá và tinh thần nên rất nhiều K. vấn được bảo tồn và phát triển.
* Cách thức sản xuất:
- Trước tiên, gạo được tách vỏ trấu, rồi xát cho tới khoảng 65% bề mặt để chỉ còn lại phần trung tâm hạt. Sau đó, rửa bằng nước, và để ngâm vài giờ. Sau đó được hấp, rồi làm nguội.

- Quá trình lên men được thực hiện trong các túi chứa bột gạo hấp trộn lẫn với nấm men. Bột gạo trước đó được trộn lẫn với 20%Koozi, 7% Moto, và nấm men. Thời gian lên men là 1 tháng, ở nhiệt độ là khoảng 10-15 độ C.

.Koozi là hỗn hợp gạo hấp bằng hơi với Koozi, là một loại vi nấm có màu vàng. Loại nấm này sinh ra nhiều loại enzym từ gạo hấp. Những enzym này là các protêin có vai trò trong việc chuyển gạo thành đường, glucoza và các loại khác. Loại nấm này sau đó chết trong quá trình lên men do thiếu oxy.

. Moto là nấm men lên men sake và một loại Koozi đặc biệt dùng riêng cho mục đích tăng tốc độ nuôi cấy nấm men. Hiện nay, người ta thường dùng nấm men được sản xuất một cách đặc biệt và dùng riêng trong sản xuất sake.

Quá trình chuyển tinh bột thành đường và đường thành rượu, gần như xảy ra song song. Với phương pháp này, nồng độ cồn có thể đạt được tới 20độ (là độ cồn tối đa có thể thu được đối với một sản phẩm lên men).
au đó, người ta chuyển bột vào trong những túi và đặt vào máy ép. Dịch được thu hồi bằng ép, rồi để yên trong 10 ngày,sau đó lọc phần dịch ở trên qua lớp lọc cacbon (than hoạt tính). Cuối cùng, dịch được đun nóng ở 60-65 độ C trong thời gian ngắn để diệt khuẩn.
* Các loại sake:

- Bình chứa: Có rất nhiều loạ bình chứa, nhưng phần lớn làm bằng thuỷ tinh, có dung tích 18 (loại cũ), 30, 72, 90 và 180cl. Ngoài ra, còn có công ty sản xuất loại bao gói bằng hộp nhôm (18, 20, 30cl).
- Độ cồn: từ máy ép, dịch thu được có nồng độ khoảng 12-10% cồn. Còn saké bán trên thị trường đã được điều chỉnh về nồng độ 14-15%.
- Mùi hương và vị: Rượu sake là loại rượu có mùi nặng (mình thấy là hơi "thối" nhưng theo kiểu nước mắm nhà mình ấy) của các loại este (là các chất thơm) giống như của chuối và táo chín nẫu. Vị của saké thì rất khác nhau giữa các loại, cũng giống như vang và cốc-tai. Vì thế, khó có thể đánh giá được nếu bạn chỉ dùng sake một lần.
*Uống sake như thế nào?

Vì có rất nhiều loại sake nên cũng có rất nhiều cách uống. Thường thì người ta có thể uống sake lạnh, hoặc để ở nhiệt độ phòng. Nhưng trong một số trường hợp, người ta uống sake ấm (nhiệt độ khoảng 40độ C, chứ ko phải đung sôi đâu nhé), đặc biệt là vào mùa đông, nếu như vị của loại rượu đó mạnh và dễ nhận biết.
Người ta thường dùng một chén nhỏ bằng thuỷ tinh hoặc sứ để uống sake.
Chén bằng gỗ hoặc kim loại rất ít khi được dùng. Nếu là chén sứ, sẽ được vẽ các hình có màu sắc và hình ảnh dặc trưng cho nước Nhật.
Khi đã mở chai, thường nên uống ngay, nếu không phải để vào tủ lạnh.Để bảo quản sake, cần một nơi thoáng mát, ko có ánh sáng, hoặc để trong tủ lạnh.

Để đánh giá được sake, cần có thời gian để thưởng thức nhiều loại khác nhau. Tuy nhiên, nếu chọn sake, cũng cần chú ý những điểm sau:
- xem kỹ nhãn mác, về hàm lượng các chất
- quan trọng nhất là ngày sản xuât, ko nên uống sake đã có hơn 1 năm tuổi, thường thì chỉ nên uống loại dưới 7-8tháng tuổi thôi.(Đây là điểm khác biệt giữa rượu vang và sake)
-nếu trên nhãn mác của chai rượu có chỉ rõ loại gạo nguyên liệu được xát còn 45% trọng lượng ban đầu thì đó là loại rất tốt.
* Tóm lại là muốn biết thế nào là sake, chỉ có cách đi uống thử thôi. Tuy nhiên, ở Hà Nội chưa thực sự có nơi nào bán sake "xịn" để thưởng thức cả. Nếu có, chắc giá của nó cũng sẽ làm "nóng cổ" lắm.


Lịch sử Sâm-panh.
Truyền thống trồng nho ở Champagne có từ lâu đờI và đặc biệt phát triển vào thờI kỳ La mã. Đó chính là những ngườI trồng nho đầu tiên. Sau đó, nho vùng Champagne được quản lý bởi các giáo sĩ và đặc biệt là ở Réim và Châlons.
Vào thời kỳ Trung Cổ, các loại vang sản xuất tại vùng ven biển Champagne được coi là “Vang Pháp”, là loại vang mà người ta sản xuất ở vùng bồn Pari. Nhưng đến thời Vua Henri IV, vào cuối thế kỷ 16, loại vang này bắt đầu mang cái tên sâm-panh, là tên tồn tại đến bây giờ. Lúc đó, ở Pari, ngườI ta gọI là «vang vùng Champagne”. Thuật ngữ này rất khó áp dụng vì đối với người ở Reims, Champagne là vùng đất không màu mỡ, ở đó người ta chỉ có thể nuôi được cừu thôi, và như thế thì hoàn toàn đối lập với một vùng trồng nho!
Trong suốt thế kỷ 17, loạI vang này càng trở nên được ưa chuộng, cả ở Pháp và Anh, là do các chính sách khuyến khích của một gia đình lớn sở hữu một vùng đất rộng lớn oả Champagne. Những ngườI không chuyên này chịu trách nhiệm cho biến đổi «vang vùng Champagne» thành loại vang xám, ít có màu. Những người trồng nho đã nhận ra rất nhanh rằng loại vang xám này rất khó «chín» khi tàng trữ trong thùng. Do đó, họ có ý tưởng cho vang vào thật nhanh vào chai để giữ được hương. Người ta đoán rằng, việc tàng trữ trong chai được thực hiện lần đàu tiên vào những năm 1660. Thời điểm chiết rượu là trước quá trình lên men đầu.
Người vùng Champagne phát hiện ra rằng khi vang nổi bọt một cách tự nhiên và đặc biệt là màu bị giảm, ít cồn hơn khi được chiết ra vào lúc thu phân. Sự biến đổi của sản phẩm này đã làm người Anh thấy rất thích thú, cũng có thể đó là lý do mà loại vang có bọt này còn tồn tại đến ngày nay bởi lẽ loại vang này gây ra nhiều khó khăn cho người sản xuất thời đó, do khả năng dễ nổ chai.
Sâm-panh vẫn chưa thực sự hoàn toàn được hoàn thiện, cần phải kể đến người khai sinh ra nó, đó là Dom Pérignon, một tu sĩ ở Tu viện sản xuất rượu bénédictin ở Hautviller, chịu trách nhiệm về vụ nho, quá trình ép và trông kho của Tu viện từ năm 1668 đến 1715. Vào năm 1821, một tu sĩ khác cũng ở Hautviller đã khẳng định rằng chính Dom Pérignon đã sáng tạo ra phương pháp sản xuất loại vang có bọt. Ngày nay, người ta có xu hướng coi rằng, đó là người đầu tiên đã tiến hành phương pháp sản xuất này. Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng đó là một nhà thông thái về vang và vang do ông sản xuất có tiếng vang rất lớn vào thời kỳ đó.
Vào thế kỷ 18, là lúc mà sâm-panh đã bắt đầu có tiếng vang trên toàn thế giới.
Theo các giai thoại, sâm-panh Thô (khô) được sản xuất vào năm 1867, theo yêu cầu của người Anh, có sở thích ngược với người Pháp vào thời đó, là những người thích uống vang khô.
Sâm-panh được chính thức coi là loại vang «trang trọng » vào ngày 7 thang 6 năm 1654, khi vua Luis 14 đăng quang.
Vào năm 1994, doanh thu của sâm-panh là 14,4tỷ FR, với hơn 250 Maison de Champagne (là nơi bán rượu sâm-panh, chiếm khoảng 70% tổng lượng tiêu thụ). Năm 1995, khoảng 250 triệu chai được sản xuất.
Quá trình sản xuất
1, Công đoạn ép
Được tiến hành ngay sau khi thu hoạch nho. Trong qúa trình ép, nước nho chảy vào một thùng đặc biệt gọi là «belons». Sau đó, người để lắng, đó cũng là quá trình gạn cặn; đồng thời, người ta tiến hành sunfit hoá dịch hèm, ở đây chính là chỉ nước nho. Giai đoạn sunfit hoá là quá trình bổ sung SO2 vào dịch, một mặt nhằm mục đích bảo vệ vang không bị oxy hoá khi tiếp xúc vớI không khí, mặt khác là để thúc đẩy quá trình lắng cặn. Sau đó, ngườI ra hút dịch bằng bơm. «Cặn» và bọt nằm lạI ở đáy belon.
Dịch hèm được lưu trữ trong các thùng inox hoặc trong các thùng lớn bằng gỗ để tiến hành lên men rượu.
Trong giai đoạn ép, hạt nho và vỏ nho càng lâu càng có ảnh hưởng tớI dịch hèm, vì thế phảI phân đoạn quá trình này. Ở một máy ép truyền thống, ngườI ta ép 4000kg nho thành nhiều lần, thao tác tiến hành trong khoảng 4h :

lần ép đầu tiên, được gọI là «cuvée» (=ủ), sẽ tạo được khoảng 2050l dịch

lần ép thứ hai sẽ tạo thành «taille» (=tận dụng) vớI thể tích khoảng 450l. NgườI ta dùng thuật ngữ này vì đôi khi, ở giữa những lần ép, những ngườI thao tác dùng những cái mai (xẻng) để đảo trộn bã.

Tỷ lệ nho/dịch cho phép trong sản xuất vang là 1600kg cho 1000l dịch. Vì thế, 4000kg nho ép sẽ cho 2550l nước quả.
2, Quá trình lên men
Quá trình lên men rượu xảy ra trong thùng hoặc có thể đặc biệt hơn là ở trong thùng gỗ sồi. ThờI gian lên men là từ 3 tuần đến 1 tháng; đường được chuyển thành rượu nhờ hoạt động của nấm men. Phản ứng này kem theo sư sinh khí CO2.
Trong giai đoạn này, vang sủI bọt và tạo ra tiếng kêu (tiếng sôi, do khí thoát ra = sự sủI men). Thùng hoặc phuy không được đổ đầy để tránh hiện tượng trào. NgườI ta sẽ thêm dần dịch sau đó, thao tác này được gọI là “ouillage” (quá trình đổ thêm dịch vào thùng).
Khi quá trình lên men kết thúc, ngườI ta tiến hành chiết rượu lần đầu tiên để loạI bỏ những cặn lớn. Sau đó có thể tiến hành quá trình lên men malolactic (là quá trình biên đổi axit malic thành axit latic dưới tác dụng của một loại vi khuẩn đặc biệt) trong một số trường hợp. Đặc biệt là trong những năm dịch hèm có độ axit cao. Quá trình này có thể là tự phát hoặc cưỡng bức, nó giúp loại bỏ được vị chua của vang.
Sau khi lên men, cần phải làm trong vang, nghĩa là loại bỏ các thành phần gây đục và làm ảnh hưởng tới mùi thơm của vang. Đôi khi, người ta «dính» các phần tử này nhờ cách hoà keo dính (từ vẩy cá), gélatine, từ huyết thanh, từ lòng trắng trứng, từ phấn…
Tiếp đó, người ta lại chiết. Lần này, vang được lọc theo hai cách:

cho chảy lên trên một hỗn hợp vi sinh vật biển

hoặc một tấm lọc bản (là tập hợp của 1 loạI giấy lọc đặc biệt)

3, “Trộn” vang
Trộn vang là quá trình kết hợp giữa vang đã lọc trong được sản xuất ở những vùng khác nhau, hoặc từ những giống nho khác nhau ở những năm khác nhau. Thông thường có thể khác nhau cả 3 tham số. Đó là trường hợp ngoạI lệ ở những Maison sản xuất sâm-panh lớn, khi họ cần giữ được các tính chất của sản phẩm đặc trưng. Nhưng họ chỉ có thể giữ được đặc trưng của 1 trong 3 tham số kể trên:

một Millésime (loạI vang ngon nổI tiếng, millésime= niên hiệu) là loạI vang sản xuất từ loạI vang trong cùng một năm

nếu ta dùng vang sản xuất từ cùng một giống nho, ví dụ như Chardonnay, ngườI ta sẽ sản xuất ra sâm-panh Blanc trắng hay sâm-panh Blanc đen vớI Pinot Noir hoặc Meunier. Vị của những loạI vang này là rất đặc trưng.

cuốI cùng, việc trộn lẫn không phảI là chỉ áp dụng riêng cho sâm-panh. Ví dụ như để sản xuất «Châteauneuf du Pape», ngườI ta dùng 12 loạI giống nho khác nhau; thông thường hơn, ngưòi ta dùng vang của những năm khác nhau ở nhiều nơi để trộn lẫn sản xuất một loạI Millésime. Để so sánh, có thể thấy ở nhiều Maison về Sâm-panh lớn, người ta dùng đến khoảng 50 loại vang để trộn lẫn. Vì thế, trong lĩnh vực Sâm-panh, việc trộn lẫn cũng được coi là một «nghệ thuật» được thúc đẩy phát triển.
Thao tác này thường được tiến hành vào thang 2 hoặc tháng 4 và có thể diễn ra trong 5 tháng, trong thời gian đó, những người phụ trách việc trộn lẫn sẽ nếm vang, ghi nhớ lại, và đánh giá xem loại nào được kết hợp tốt nhất.

4, Rút rượu
Diễn ra vào mùa xuân. Đó chính là thời điểm chính xác cho việc đóng chai. Người ra còn bổ sung :

dung dịch liqueur (là dung dịch độ đường cao): trộn 24g đường/l để tạo ra áp suất 6atm

nấm men : để phân huỷ đường và tạo khí CO2, bọt.

Chai được đóng bằng nút có vành bao hoặc nút rút được (do trong quá trình tạo bọt khí, gây áp suất, tránh bị bật ra).
5, Tạo bọt
Chai được cho xuống hầm rồi xếp ngược nhiều nhau, nghĩa là nằm ngang trên các tấm gỗ, đó chính là quá trình lên men phụ, chai được đặt nằm sao cho vẫn giữ được tiếp xúc giữa cặn nấm men và vang.
Thời gian tạo bọt phụ thuộc vào nhiệt độ. Cần giữ ở nhiệt độ thấp và ổn định : 10/120C. Thông thường, quá trình này diễn ra trong 6 tháng. Quá trình lên men diễn ra càng chậm và đều đặn thì bọt tạo ra càng mịn và êm (=tinh).
6, Tàng trữ (làm già sâm-panh)
Nấm men tạo ra bọt và tiếo tục được tận dụng cho đến khi chết, chúng tích tụ các chất chứa nitơ trong quá trình sống. Những chất này là những chất hỗ trợ cho các chất thơm. Trong thực tế, chai phảI được nằm sao cho vang vẫn tiếp xúc với cặn nằm dọc theo thân chai.
7. Đảo trộn
Nhằm mục đích cho cặn dịch chuyển khỏI cổ chai, khi quá trình làm già rượu kết thúc. Trong vòng 4-5 tuần, chai sẽ được đảo trộn khoảng 40 lần ở trên các giá. Chúng được xoay đều 8 vòng và được dốc ngược theo chiều thẳng đứng.
8, Tháo cặn
NgườI ta áp dụng cách tháo cặn «đông đá»: cổ chai được nhúng chìm vào trong một chậu có nhiệt độ -200C. Một lớp đá hình thành và bám chặt lấy cặn. Sau đó, chai đựơc tháo nút: lúc đó, cặn đá bị đẩy ra do áp suất ở trong chai. Thường sẽ mất khoảng 1kf áp suất trong khi tiến hành tháo cặn.
9, Điều chỉnh
NgườI ta điều chỉnh thể tích rượu trong chai nhờ thêm vào «dung dịch đường» và sâm-panh ở trong cùng một thùng. Dung dịch thêm vào thường là hỗn hợp của đường mía. Mức độ định lượng thay đổI tuỳ theo lượng và chất lượng sâm-panh muốn sản xuất :

Sâm-panh Thô (nguyên): hàm lượng đường < 15g/l

Sâm-panh cực khô: hàm lượng đường nằm trong khoảng 12 – 20g/l

Sâm-panh khô : hàm lượng đường khoảng 17-35g/l

Sâm-panh nửa khô: hàm lượng đường khoảng 33-50g/l

Sâm-panh ngọt : hàm lượng đường khoảng 50g/l

Sâm-panh hồng là loạI được sản xuất nhờ thêm vang đỏ AOC của Champagne khi rút rượu. Chỉ duy nhất loạI vang AOC Champagne mớI được dùng để sản xuất loại vang hồng này. Nhưng cũng có thể thu được vang hồng nhờ quá trình sản xuất dịch nho. Nho có nguồn gốc là nho «tím» (còn gọI là nho đỏ, hoặc đen, do màu vỏ thẫm) trong khi ép để ngâm dịch hèm một thờI gian vớI bã.
Sau khi đã điều chỉnh, ngườI ta đóng cố định một loạI nút lie, được giữ bởI một loạI dây thép để tránh bị bật do áp suất khí.
Rượu được giữ trong vòng 3-4 tháng trước khi dán mác. Thực chất, đó là để lắng trong và trộn lẫn dịch đường bổ sung và rượu.
Sâm-panh tại VN
Ở Việt nam, sâm-panh của nhà máy rượu Hà Nội (đường Nguyễn Công Trứ) có chất lượng và hình thức tương đối được (gần giống của sâm-panh Nga), nhưng vẫn có khá nhiều khác biệt với phương pháp truyền thống. Hai điểm khác biệt lớn nhất (có lẽ) là:

nguồn quả đa dạng (từ cả mơ, táo mèo, nho...)vì thế vị của sâm-panh hơi đắng (nếu ai tinh sẽ nhận ra, vì sâm-panh sản xuất tại đây là loại ngọt nên đôi khi vị ngọt sẽ át những vị khác, đường khoảng 50-70g/l vì trên chai ghi rất lập lờ 50g, nhưng không hiểu là 50g/l hay 50g/chai=750ml???? )

áp suất (khí CO2)trong chai là do nạp gaz cưỡng bức chứ không phải do quá trình lên men, vì thời gian sản xuất ngắn, qua lên men chính là trộn lẫn (có thể dùng cả từ pha chế, tuy hơi nặng nề) rồi nạp gaz ở nhiệt độ thấp, mức áp suất thu được cũng kém hơn so với lên men tự nhiên và sâm-panh nhanh bị hả hơi.


Tôi cũng muốn góp thêm một vài hiểu biết có được trong thời gian từng làm bartender...
Các bạn đã nói rất nhiều về vang nhưng lại không nói về Zinfandel. Cách chia hơn "nông dân" của tôi theo 3 loại : Red-wine, White-wine, và Zinfandel. Red-wine và White-wine thì các bạn viết nhiều rồi, nên tôi chỉ góp thêm Zinfandel. Zinfandel thường gọi là vang hồng, dành cho phái nữ. Tôi có thử qua, quả thật, cá nhân tôi không thấy hợp cho phái nam lắm....Người ta chia rượu theo các màu đỏ, trắng, hồng, theo tôi biết là do căn cứ vào loại nho chọn khi làm rượu và độ ủ rượu(độ ủ rượu này cho ra đời thêm loại vang hồng mà tôi đề cập ở trên)...
Thông thường, đồ uống có cồn, chia ra làm các loại sau: beer, wine, liquor, và mix-drink. Beer là loại đồ uống có độ cồn(alcoholic) từ 3% đến 6%, thông thường là 3.5%. Wine, theo tôi biết, là từ 12.5% đến 13.5%. Chính là rượu vang mà các bạn nói đến. Liquor (Conag, whiskey, Scott, Brandy, Vodka...)là các loại rượu có độ cồn cao. Như tôi thường thấy thì từ 34% đến 48%. Các liquor phổ thông mà các bạn thấy thường là 40% đến 45%...Mix-drink đó là các loại đồ uống có cồn được pha trộn với nhau, thông thường từ hai loại khác nhau trở lên. Tuy nhiên xin bạn đừng nhầm lẫn ở đây, cocktail chỉ là một loại của mix-drink. Cocktail là một loại của mix-drink, có đặc điểm khác là pha trộn giữa nước ép hoa quả và rượu, ví dụ khác về mix-drink mà bạn có thể thấy hàng ngày như Rhum and Coke, hay Martini...Lại nói về Martini, tôi không đồng ý với bài viết ở trên về Martini. Bài bạn viết tạo cảm giác cho người đọc thấy Martini như một loại rượu để uống, như thế thiếu chính xác. Martini, thông thường được hiểu qua hai loại là Sweet và Dry Vermouth, được dùng pha rượu tạo ra nhiều dòng đồ uống khác nhau mà loại cơ bản mà các bạn thường thấy là Martini. Martini là chỉ các Mix-drink có trộn thêm Martini với nền cơ bản là Vokda(Pearl, Absolute Mandrin, Tangqueray..) hay Gin(Bombay Sapphire..)


Sau đây tôi xin giới thiệu với các bạn các loại đồ uống dùng để pha chế trong một quán bar chuyên nghiệp. Do tính chât riêng của nó và cũng để dễ dàng hơn cho bạn khi tìm kiếm ở ngoài thị trường nên tôi sẽ rât ít dich ra tiếng Việt:

Spirits - là các loại rượu mạnh, và cũng là Linh Hồn của Bar, Gồm có :
-Bourbon
-Brandy
-Gin
-Pimm's No.1 Cup
-Vodka
-Silver and gold Tequila
-Whiskey
-White and Dark Rum
-Sake

Liqueurs-Rượu mùi
-Amaretto
-Blue Curacao
-Creme de Menthe(màu xanh và trắng)
-Creme de Cacao(màu trắng và nâu)
-Cointreau
-Grand Marnier
-Limoncello

Wine
-Champagne hoặc là Sparkling wine
-Dubonnet
-Dry và Sweet vermouths
-Dry, Medium, và Sweet Sherry
-Red và White Varieties
-Tawny port

Bitter-rượu "đắng"
-Angostura bitters
-Aperol
-Campari
-Cynar
-Peychaud bitters

Mixers
-Club soda
-Coke
-Ginger ale
-Mineral water
-Tonic water
-7up

Juice-nước ép trái cây
-Cranberry
-Lime
-Lemon
-mango
-Orange
-Pineapple
-Tomato
-White and Pink grapefruit(bưởi)

Extras-các loại phụ gia thêm
-Coconut cream
-Egg white
-Fresh gingerroot
-Tiêu đen và muối
-Heavy cream
-Đường
-Tabasco sauce (?)
-Worcestershire sauce (?)

Syrups
-Gomme syrup
-Grenadine : Rose grenadine thường được dùng phổ biến
-Orgeat
-Vanilla syrups


Lần tới tôi sẽ giói thiệu cho các bạn thêm về ly dùng để đựng mix-drink, và một số kiến thức khác mà tôi biết

(Tài liệu trên có sử dụng ở vở của tôi và cả của my master)

1 Comments:

Blogger Ech said...

hey , xin chào , những gì bạn post thật giống những gì tôi đựơc biết qua ( học và tìm hiểu ) . Có phải bạn học thầy Vũ Viết Hậu hoặc có quen biết gì thầy ấy không . Mình từng học thầy ấy , đã từng làm bartender , hịên nay mình đang du học . Sound like you live in American now , right ? I live in American , too . So if it's ok , may I contact you ? my e-mail nhapnhom@yahoo.com hoac số phone 713 269 2305 . Mình tên Dân ,rất vui đựơc làm quen với người cùng sở thích

11:03 PM  

Post a Comment

<< Home